Inspiratie

Op bezoek bij Fiep Westendorp

5 juni 2014
Cutout Fiep Westendorp affiche

Hemelvaartsdag 2014 werd voor mij ook werkelijk een dagje ‘in de hemel’: een ochtend naar het Gemeentemuseum Helmond voor de tentoonstellingGetekende helden, de vrolijke wereld van Fiep Westendorp‘. Natuurlijk ging ik voor de ruim 400 originele illustraties maar er was nog zoveel meer leuks! Alles over het verloop van Fiep’s carriere, speelse activiteiten voor kinderen (en volwassenen), interactieve kennismaking met de Fiep figuurtjes plus leuke en leerzame opdrachten. En dit alles in een echt ‘Fiep-dorp‘!

Fiep Westendorp village in Helmond museum

Beroemd werd Fiep Westendorp vooral als tekenares van kinderboeken. Haar bekendste werk zijn de illustraties van Jip en Janneke. Ook maakte ze Pluk op zijn rode kraanwagentje tot het icoon van het Nederlandse kinderboek. Van 1957 tot 1968 verschenen de poezen Pim en Pom, als de opvolgers van Jip en Janneke, op de kinderpagina van Het Parool. De verhalen over Otje en Floddertje, tevens van schrijfster Annie M.G. Schmidt, zijn ook geillustreerd door Fiep. Hiernaast tekende zij voor kranten en tijdschriften en tekende reclame campagnes voor bedrijen als Nutricia, Persil, Venz, KLM en Vlisco. Tevens kregen ‘Drie stoutertjes‘, ‘Kroezebetje‘, ‘Spiegeltje rondreis‘ en ‘Ibbeltje‘ dankzij Fiep een gezicht.

Overzichtsfoto over het leven van Fiep Westendorp

Fiep kreeg in 1976 de vraag om Jip & Janneke in kleur te tekenen. Al 23 jaar lang had ze de twee 6-jarige kindertjes getekend in zwart-wit en alleen als silhouetten. Fiep vond de illustraties eigenlijk al langere tijd niet meer voldoen aan haar eigen artistieke eisen en dus was de vraag van kleuterblad Bobo een welkome uitdaging. Ze ging experimenteren met haar Jip & Janneke en ‘restylde’ de figuurtjes naar tijdloze iconen.
Jip & Janneke werden kleuters met compacte lichaampjes, korte armpjes en beentjes evenals ronde hoofdjes. Hun wipneusjes en -kontjes werden nog schattiger. Ook de kleding veranderde: Jip kreeg een gestreept truitje en een broek in plaats van een tuinbroek. Hierdoor kon Fiep zijn zwarte armpjes en handjes langs het lichaam laten bewegen. Janneke kreeg een staartje in plaats van twee vlechten en een nieuw jurkje.

Jip and Janneke illustrations old versus new

De houdingen van Jip & Janneke werden vaak bijna karikaturaal. Ze halen hun expressie uit de hoekige bewegingen van hun schouders, de stand van hun voetjes, de positie van hun hoofdjes en de plaats van het daarin uitgespaarde witte oog. De hoofdjes bleven onveranderd en ‘en profil’ getekend. Hun lijfjes werden nu echter soms naar voren of naar achteren gedraaid.
Jip en Janneke, Takkie en Siepie bleven platte zwart-wit silhouetten maar Fiep zette ze nu in een wereld vol kleur. Door het ontbrekende perspectief in het landschap of interieur, voorkwam ze dat de tweedimensionaliteit van de zwart-wit figuren de kijker als ‘vreemd’ voorkwam. Fiep tekende op deze wijze meer dan 250 kleurenillustraties van Jip en Janneke welke tot de hoogtepunten uit haar oeuvre behoren.

Jip and Janneke framed coloured illustrations

Fiep genoot van haar werk, dat blijkt wel uit de humor en precisie waarmee ze haar figuren tekende. Dat in de druk veel van de detaillering van de tekeningen verloren ging vond ze niet zo erg. Het gaf haar de vrijheid voor verbeteringen die ze uitvoerde in dek-wit of door een extra stukje papier aan de tekening te plakken. En lege plekjes in een tekening of een compositie waarover Fiep niet tevreden was, loste ze vaak op door er een vogeltje bij te tekenen. Fiep was een mens van het beeld en veel minder van het woord.  “Ik heb tekenen altijd het fijnste gevonden dat er is. Als ik teken zit ik in mijn privé-hemeltje“, zei ze over haar carrière als illustrator die zestig jaar duurde (1937-1997). In de loop van die jaren ontwikkelde ze een heel eigen, herkenbare tekenstijl waaronder de bekende ‘Fiep-wereld‘ met typische Fiep-kinderen, Fiep-dieren en Fiep-mensen.

Fiep Westendorp's favoriete illustratie Rainman

FiepWestendorp_schooltekening_oudedameTEKST_StudioAnnemA copy

Alle getekende helden kun je van 18 maart 2014 t/m 14 september 2014 bezoeken bij Gemeentemuseum Helmond. In de tentoonstelling in de Boscotondohal kun je genieten, beleven en ronddwalen. Door middel van beeld, woord en geluid gaan de originele illustraties leven met als rode draad daar doorheen de vele prachtige Fiep figuren in een echt ‘Fiep-dorp’.

Ook leuk: bekijk de uitzending over de opbouw van de tentoonstelling met commentaar van de projectleider van ‘Getekende helden, de vrolijke wereld van Fiep Westendorp’. Ga & geniet van deze heerlijke tentoonstelling! En loop naderhand zeker even Helmond in voor een lekker hapje & drankje. Heel veel plezier toegewenst!”

Polaroid Annemarie Vermaak in Fiep Westendorp tentoonstelling

 

You Might Also Like